Op deze pagina treft u een inleidend verhaal aan over de landgoederen in De Bilt/Bilthoven.
Wilt u direct informatie over een bepaald landgoed, ga dan hier naar het register.
De Biltse landgoederen zijn bijna allemaal ontstaan uit uithoven die tot de kloosters behoord hebben.
Niet alleen het landgoed Oostbroek heeft tot het gelijknamige klooster behoord. Ook Vollenhoven, Houdringe, Sandwijck en Jagtlust zijn ontstaan uit boerderijen die tot het klooster Oostbroek behoorden.
Beerschoten en Het Klooster zijn ontstaan uit uithoven, behoord hebbend tot de bezittingen van het Vrouwenklooster.
De bezittingen van de kloosters kwamen na de Reformatie onder het beheer van de Staten van Utrecht die halverwege de 17e eeuw grote stukken land, al dan niet met bebouwing, verkochten aan vermogende particulieren. De boerderijen die op de landerijen lagen werden verfraaid en vaak vergroot met een z.g. herenkamer. Na verloop van tijd werd de oorspronkelijke bebouwing afgebroken en vervangen door prachtige huizen, passend bij de status van de nieuwe eigenaren. De bezittingen van de landgoedeigenaren breidden zich nadien meestal aanzienlijk uit.
Er werden rondom de huizen prachtige tuinen aangelegd, in eerste instantie in formele stijl. Begin 19e eeuw werden de tuinen meer en meer verlandschappelijkt en veranderd volgens de dan nieuwe mode, de Engelse landschapsstijl.
De meeste landhuizen werden niet permanent bewoond. Ze dienden slechts als zomerverblijf. Houdringe vormde daarop een uitzondering. Het is lange tijd permanent bewoond geweest door leden van de familie Van Westrenen van Themaat.
In de eerste helft van de 20e eeuw konden veel landgoedeigenaren niet meer de kosten opbrengen die voor het in stand houden van het landgoed of de buitenplaats nodig waren. De landschapsparken werden verkaveld, waarna er meestal woningen op gebouwd werden.
De landhuizen raakten in verval en werden na verloop van tijd gesloopt. Dat was bijvoorbeeld het geval met de buitenplaats Arenberg. Het huis werd in 1928 afgebroken. Alleen de naam van de straat, Park Arenberg, houdt de herinnering nog in ere.
Ook het huis Meijenhagen, gelegen hebbend aan de noordzijde van het Dr. Letteplein, onderging kort voor 1956 hetzelfde lot.
Bronnen