Inleiding Overigen

Op deze pagina treft u een inleidend verhaal aan over bebouwing die niet onder andere rubrieken is ondergebracht.
Wilt u direct informatie over deze bebouwing, ga dan hier naar het register.

Onder de rubriek Overigen vallen o.a. bestuurs- en nutsgebouwen. Als bestuursgebouw wordt aangemerkt het gemeentehuis. Daarbij moet worden opgemerkt dat het huidige gemeentehuis, Jagtlust, gelegen aan de Soestdijkseweg, een landhuis was behorend bij het landgoed met diezelfde naam. De beschrijving daarvan is dus bij Landgoederen te vinden.

In vroeger tijden vergaderden schout en schepenen in één van de herbergen die langs de Dorpsstraat vanouds Steenstraat te vinden waren. Daar waar nu de Cumulusflat te vinden is lag ooit herberg 't Roode Hart. Die herberg stond vermoedelijk op de plek van het z.g. Schoutenhuis, dat al in 1470 in de bronnen vermeld werd. Een echt gemeentehuis kreeg De Bilt pas in 1844. De gemeente kocht toen het pand van rijtuigfabrikant Gerrit Soeders aan de Steenstraat. In dat pand werd o.a. een raadzaal gerealiseerd, evenals een cachot, schoollokalen en een schoolmeesterswoning. In 1884 werd het pand vrijwel geheel gesloopt, waarna op de vrijgekomen ruimte een nieuw gemeentehuis annex postkantoor, directeurswoning, veldwachtersbureau en veldwachterswoning opgetrokken werd. Het pand heeft tot 1932 als gemeentehuis dienst gedaan. Toen werd het verbouwde landhuis Jagtlust in gebruik genomen als gemeentehuis.

Het voormalige gemeentehuis in de Dorpsstraat vanouds Steenstraat wordt, met behoud van de historische voorgevel, gesloopt. Er worden appartementen gebouwd.

Als nutsgebouwen kunnen ook het postkantoor, het gasbedrijf en de watertoren aangemerkt worden. Het postkantoor was aanvankelijk gevestigd in het pand waarin ook het gemeentehuis gevestigd was (zie hierboven). In november 1912 verliet het postkantoor echter dat pand. Het nieuwe kantoor werd voor enkele jaren gevestigd in de op de site beschreven villa Rosenegg, gelegen aan de Oude Bunnikseweg in het Kloosterpark. Die villa was tevens de woning van de directeur. In 1913 werd er vergunning verleend voor de bouw van een nieuw postkantoor met directeurswoning aan de Burgemeester De Withstraat 10-12. Dat pand werd op 25 maart 1915 in gebruik genomen. Tot 1968 bleef het postkantoor er gevestigd. Na een tijdelijk verblijf in een houten noodpostkantoor aan de Rozenstraat werd in 1975 een nieuw postkantoor aan de Hessenweg in gebruik genomen. Ook dat pand is anno 2007 niet meer als zodanig in gebruik.
In Bilthoven was vanaf 1906 een hulppostkantoor gevestigd aan het Emmaplein. In 1918 werd er een nieuw postkantoor met directeurswoning ontworpen aan de Julianalaan. Dat kantoor, gelegen op de nummers 10-12, was tot april 2010 in gebruik. In De Bilt en Bilthoven is geen echt postkantoor meer te vinden. Men moet voor postzaken naar een postagentschap dat in een winkel is ondergebracht. Aan de Postlaan is een postsorteercentrum gevestigd waar ook de postbussen te vinden zijn.

In 1905 werd de particuliere Electriciteits Maatschappij De Bilt opgericht. Die kreeg van de gemeente vergunning om aan de Nieuwstraat een centrale op te richten voor elektrische stroom. In 1919 werd die centrale overgenomen door de in 1916 opgerichte N.V. Provinciale Utrechtsche Electriciteits Maatschappij (P.U.E.M.). Bedoelde centrale is al lang geleden uit de Nieuwstraat verdwenen. De gebouwen werden gesloopt.

De gasdistributie kwam in De Bilt in 1914 op gang. In de Nieuwstraat werd een gashouder geplaatst, alsmede een kantoor en een toestelruimte. Later volgde er nog een grotere gashouder. In 1922 werd er naast de werkplaats een woning voor de eerste fitter aan het kantoor toegevoegd. In 1966 werden de gashouders gesloopt. Ook de bij de gasfabriek behorende gebouwen hebben inmiddels dat lot ondergaan. Slechts een kleine gevelversiering prijkt op één van de gevels van de ter plekke nieuw gebouwde woningen.

Ook de watertoren is een nutsgebouw. Vanaf 1882 was het voor de inwoners van De Bilt mogelijk een aansluiting op het waterleidingnet te krijgen. De levering van water werd verzorgd door de Utrechtsche Waterleiding-Maatschappij (UWM). Voor de aanvoer van water maakte de maatschappij gebruik van de hoofdleiding die, via De Bilt, van Soesterberg naar Utrecht liep.
De watertoren gelegen aan de Burgemeester van der Borchlaan werd pas in 1926 ontworpen en is eigendom van de opvolger van de UWM, Vitens.

Onder de rubriek Overigen was aanvankelijk ook het station ondergebracht, dat gebouwd werd bij de halteplaats die in 1863 gerealiseerd werd. De ontwikkeling van Bilthoven is door die halteplaats gestimuleerd, vooral toen de treinen er vaker gingen stoppen en er rond 1900 meerdere spoorlijnen werden ontwikkeld. In 1902 stopten er bij Station-De Bilt 52 treinen komend uit Utrecht en 52 treinen met bestemming Utrecht. Beschrijvingen en afbeeldingen van onder andere het station zijn te vinden bij Verkeer en Vervoer.

Behalve bestuurs- en nutsgebouwen en bouwwerken die te maken hebben met de infrastructuur bevat de rubriek Overigen die onderwerpen die niet onder een van de andere rubrieken kunnen worden gerangschikt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan zwembad Brandenburg. Voor wat betreft het zwembad de Biltsche Duinen verwijzen we u naar de rubriek Horecabedrijven. Daar staat een beschrijving van het restaurant dat bij dat zwembad te vinden was en een afbeelding van het natuurbad.


Bronnen